Diaconaat

Diaconaat is praktisch en sociaal werk. Kerken en andere groepen, die door het evangelie zijn geïnspireerd, willen met hun diaconale werk voorkomen dat mensen of groepen aan de kant blijven staan. Ze zetten zich in om sociaal-maatschappelijke nood aan te pakken en werken aan rechtvaardige verhoudingen in de samenleving.

De taken van een diaken
Voor al het werk dat in de protestantse gemeenten gebeurt, zijn regels gemaakt. Die regels staan in de kerkorde van de Protestantse Kerk. Deze kerkorde is niet zomaar opgesteld. Plaatselijke gemeenten, classes en synoden zijn daar jarenlang mee bezig geweest. De kerkorde beschrijft onder meer wie in de kerk welke taak heeft: wat is het werk van de predikant, van de kerkenraad en van de diaconie.

Diakenen zijn volgens de kerkorde in het bijzonder geroepen tot:

  • de dienst aan de Tafel van de Heer en het inzamelen en uitdelen van de liefdegaven
  • de dienst van barmhartigheid en gerechtigheid in gemeente en wereld
  • de toerusting van de gemeente om haar diaconale roeping te vervullen
  • de verzorging van de vermogensrechtelijke aangelegenheden van de gemeente van diaconale aard

De rol van een diaken
De diaken is een bemiddelaar, die maatschappelijke nood en onrechtvaardige situaties aan de orde stelt in de kerkelijke gemeente. Hij of zij vraagt geld, tijd, betrokkenheid, gebed en inzet van de gemeenteleden. Diakenen kiezen voor een rol die bij hen past. Binnen de diaconie spreken zij af wie welke taak op zich neemt. Diakenen kunnen de rol vervullen van:

  • Bruggenbouwer: Een diaken die contacten weet op te bouwen, goed kan netwerken en groepen met elkaar kan verbinden.
  • Helper: De diaken die de handen uit de mouwen steekt. Helpen waar geen ander helpt. Die met hulpvragers op zoek gaat naar oplossingen of een luisterend oor biedt.
  • Aanjager: De diaken die houdt van pionieren. Die graag initiatieven ontplooit bij het zien van diaconale nood. Iemand die anderen kan motiveren om een bijdrage te leveren.
  • Aanklager: De diaken die misstanden signaleert, oorzaken benoemt en problemen aankaart bij degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn. Een pleitbezorger en stemversterker.

De diaken en de liturgie
Het diaconaat is sterk verbonden met de liturgie. De diaken heeft daarin een unieke taak en rol:

  • De diaken werkt mee aan de voorbeden. De diaken geeft aan welke diaconale noden aandacht nodig hebben en voor welke hoopvolle initiatieven de gemeente kan danken.
  • De diaken zamelt tijdens de collecte geld in en vraagt om betrokkenheid bij het diaconale werk.
  • De diaken werkt mee aan de voorbereiding en het uitdelen van het Avondmaal (de Tafel van de Heer) en zorgt ervoor dat iedereen hieraan mee kan doen.

De diaken in de kerkenraad
De diaken maakt deel uit van de kerkenraad. De diaken vervult een van de drie ambten. De andere ambten zijn die van ouderling(kerkrentmeester) en predikant. De diaken stimuleert dat de leden van de gemeente betrokken zijn bij elkaar en bij de (wereldwijde) samenleving. De diakenen maken met elkaar diaconaal beleid. Diakenen vormen samen het College van Diakenen.